Ağız diş çene anatomisi diş dokuları

Ağız Diş ve Çene Anatomisi

::::::::::::::::::::::::

Bir diş ağız boşluğu dışında incelenirse, şu üç kısım ayırt edilir :

Kron. kök ve bu ikisinin birleştiği yer olan, boyun (köle). Kron, normal diş dizilerinde dişin ağız boşluğu içinde görülebilen kısmıdır. Diğer kısımlar ise, dişeti ve çene kemiği tarafından gizlenirler. Görülebilmeleri ancak; dişin, bulunduğu diş çukurundan çıkarılması ile olasıdır.

Ağız boşluğu dışındaki bir diş.

a) Kron.

b) Boyun.

c) Kök,

DİŞ DOKULARI

DİŞİN SERT DOKULARI

Her diş üç sert dokudan oluşur. Kron, tüm vücudun en sert dokusu olan mine tabakası ile Örtülüdür. Mine böylesine sert olmalıydı ki, çiğneme işlevinde oluşan tüm çiğneme basıncına dayahabilsin. Kök kısmının dış yüzeyini sement olarak adlandırılan bir başka doku örter. Dişin içinde ise, vücudun en sert ikinci dokusu olan dişkemiği ya da başkadeyişle, dentin bulunur. Bu, kron ve kök içinde uzanır ve asıl diş kütlesinin en büyük kısmını oluşturur.

Bir dişin kesiti.

a) Diş minesi.

b) Dentin ya da dişkemiği (dentin lifleriyle birlikte).

c) Dişeti.

d) Epitelyal ataşman.

e) Sement.

f) Pulpa ya da dişözü.

g) Diş çukuru bağı, periodontal membran, periodontal ligament ya da periodontal aralık.

DİŞİN YUMUŞAK OLUŞUMLARI

Dişkemiği, tıkız bir sertdoku değildir; «dentin lifleri» olarak adlandırılan lifli, yumuşak bir dokuyu içerir. Bu lifler aslında sinirsel oluşumlardır ve bu nedenle de oldukça duyarlıdırlar. Başlangıçlarım odontoblast'lardan alırlar. Dişin iç tarafında «Pulpa boşluğu» ya da «Dişözü boşluğu» olarak adlandırılan bir boşluk bulunur. Diş minesinin altındaki dentin liflerinin diğer ucunda ise, şiddetle duyarlı olan piston biçiminde kalınlaşmalar vardır. Dişözü boşluğu krondan kök ucuna dek uzanır. îşin içinde olmayanlarca yanlış biçimde «Sinir» olarak tanımlanan dişözü, sinirlerden başka kan damarlarını (Arterler ve Venler) ve lenf damarlarını içerir. Sement ve çene kemiği arasında da «Periodontal membran», «Periodontal ligament», «Periodontal aralık» ya da «Dişçukuru bağı» olarak adlandırılan diğer bir yumuşak doku bulunur. Bu, dişin çenede asma aygıtıdır. Dişeti kenarının pek yakınında da «Epitelyal ataşman» olarak adlandırılır. Bu halka artırılmış sayıda periodontal lifleri içerir ve periodontal aralığa saldıranlara karşı bir koruyucudur. Çene kemiği, periodontal membran, sement ve dişeti birlikte «diş yatağı» olarak isimlendirilir. Dişeti, vücudun birçok organının iç tarafım kaplıyan «Mukoza»mn, başkadeyişle «Sümükdoku»nun bir parçasıdır. D^:t dolaylarında ve çenelerde «Dişeti» olarak adlandırılır. Diş boynu çevrelerinde kemer biçiminde uzanır ve dişler arasında «Papil» olarak adlandırılan tepeler oluşturur. Dişeti, ağız mikroplarına ve diğer yabancı maddelere karşı bir koruma biçimi olan ve sümüksel bezlerden salgılanan sümükle örtülmüştür.