|
Çocuklarda Ve Bebeklerde
Uykusuzluk
::::::::::::::::::::::::
Yaşamın
ilk yıllarında uyku problemleri çok sık görülür. Uykuya dalmakta
güçlük, gece yarısı uyanma, kabuslar ve uyurgezerlik sık rastlanan
sorunlardır . Daha büyük çocuklarda yatağını ıslatma da sorun
olabilir. Çocuklar ihtiyaç duydukları uyku süresi ve uykuya dalma
süresi açısından farklılık gösterebilir. Ne kadar çabuk uyanıp ne
kadar çabuk uykuya dalacağı her çocuk için farklılık gösterebilir.
Ebeveynlerin en önemli görevi çocuklarına erken yaşta iyi bir uyku
alışkanlığı kazandırmak olmalıdır. Uyku problemlerinin çözülebilir
olduğu unutulmamalıdır.
Süt çocukluğu dönemi
Yenidoğan çocuklar düzensiz bir uyku düzenine sahiptir ve bunun
olgunlaşması yaklaşık altı ay sürer. Yenidoğan bebekler günde
ortalama 16-17 saat uyumalarına rağmen bir kerede ancak 1-2 saat
kadar uyurlar. Çocuklar büyüdükçe günlük uyku süresi gittikçe
kısalır. Farklı çocukların farklı ihtiyaçları vardır. Altı aylık bir
çocuğun bile geceleri kısa bir süre için uyanması normaldir ancak
uyanıklık döneminin sadece birkaç dakika sürmesi gerekir.
Bebeğinizin ve dolayısıyla sizin geceleri daha iyi uyumanız için
öneriler:
1)Bebeğinizi mümkün olduğu kadar sakin ve sessiz tutmaya çalışın.
Geceyarısı çocuğunuzu beslemek veya altını değiştirmek gerektiğinde
onu çok fazla uyarmayın çok fazla uyandırmayın
2)Çocuğunuzun gündüz çok uzun süre uyumasına izin vermeyin, gün
içinde çok uyuyacak olursa gece uyanık olma ihtimali daha fazla
olacaktır.
3)Bebeğinizin uykusunun geldiğine dair ilk belirtide yatağına
yatırın . Bebeğinizin kendi başına uykuya dalmayı öğrenmesi
gereklidir. Bebeğiniz uyuyana kadar onu kucaklamak veya sallamak
geceyarısı uyandığında da aynı şeyleri yapmanızı gerektirir. Bu da
çocuğunuzun uyumayı kendi başına yapabilmesini engeller.
4)Bebeğinizi emzikle yatağa koymaktan kaçının. Emzikle uyumaya
alışan bebekler de kendi başlarına emziksiz uyumayı öğrenemezler.
Emzikler bebeğin emme ihtiyacını gidermek içindir. Uyku için değil.
Bebeğiniz emzikle uykuya dalıyorsa yatağa koymadan önce emziği
yavaşça çıkarın.
5)Dört ila altı aylık bebeğiniz uyandığında müdahalenizi geciktirin.
Bebeğinizi kontrol etmeye gitmek için birkaç dakika bekleyin çünkü
bebeğiniz belki de birkaç dakika içinde uykuya yeniden dalabilir.
Ağlamaya devam ederse gidip kontrol edin ancak ışığı yakmayın,
oynamayın, kucaklamayın veya sallamayın. Eğer ağlama devam ederse
biraz daha bekleyip tekrar kontrol edin. Kendisini neyin rahatsız
edebileceğini kontrol edin. (Aç olabilir, altını ıslatmış olabilir,
ateşli olabilir vb.)
6) Çocukların uyku pozisyonu ve SIDS ( ani beşik ölümü sendromu).
Amerikan Pediatri Akademisi sağlıklı çocukların sırtüstü pozisyonda
yatırılmasını tavsiye etmektedir. Çünkü son zamanda yapılan
çalışmalara göre sağlıklı bir çocuğun uykuda sırtüstü yatmasından
doğacak herhangi bir zarar yoktur.
7)Çocuğunuzun uyumasına yardımcı olan ilaçlardan kaçının. Zamanla
ilaçlar etkisiz hale gelirler ve bebeğinizin gündüz tam uyanık
olmasını engelleyebilirler. Etkileri gece ortasında bitebilir ve
gece uyanmalarına neden olurlar. Bazı ilaçlar gece korkularına veya
diğer uyku bozukluklarına yol açabilir.
Eğer bebek hasta ise bu öneriler ertelenir. İyileştikten sonra uyku
düzeninin tekrar oluşturulmasına çalışılır.
Oyun çocukluğu ve okul öncesi dönem
Birçok aile oyun çocuklarının yatağa gitme zamanının günün en zor
kısmı olduğunu düşünürler. Bu yaştaki bir çocuk özellikle de
kendisinden daha büyük bir kardeşi hala uyanıksa yatağa gitmeye
direnç gösterebilir. Oyun ve okul öncesi çocuklarının her gece 10-12
saat uykuya ihtiyaçları vardır.
Öneriler:
1)Çocuğunuz uykuya dalmadan önce sessiz bir dönem geçirmesini
sağlayın. Uykudan önce sakin bir rutin geliştirin: masal okuma,
şarkı- ninni söyleme, banyo gibi. Bu düzenli rutin bebeğinize uyku
zamanının geldiğini hatırlatacaktır. Çalışan anne ve babalar geç
saatlerde çocukları ile oynamak isterler. Uykudan önce oynanan aktif
oyunlar bebekleri uyarır uykuya dalmalarını güçleştirir.
2)Değişmeyen bir uyku planı yapın. Sabit bir uyanma saatinin
olmasını sağlayın. Uyuma ve uyanma zamanı haftanın yedi günü
sabit-aynı olmalıdır. Düzenli uyku ritmini sağlamak açısından uyanma
saati uyuma saatinden daha önemlidir. Aynı zamanda çocuğunuzu
uyandırmak da onu uyumaya zorlamaktan daha kolaydır.
3)Çocuğunuzun en sevdiği oyuncağı veya battaniyesini yanına almasına
izin verin ( güvenli olduğuna emin olmalısınız)
4)Çocuğunuzun rahat olduğundan emin olun. Odanın ısısını kontrol
edin elbiseler hareketini engellememeli, uyumadan önce çocuğunuz su
içmek isteyebilir, gece lambası açık bırakılabilir, kapı aralık
bırakılabilir.
5)Çocuğunuzun sizle beraber uyumasına izin vermemeye çalışın. Bu
onun yalnız başına uykuya dalmasını öğrenmesini zorlaştırır
6)Her şikayetinde veya sizi çağırmasında çocuğun odasına gitmeyin.
Odanın dışında veya kapısında durarak onunla konuşmaya çalışın.
Sık görülen uyku problemleri:
Kabus görme
Kabuslar genellikle rüyaların yoğun olduğu gecenin ikinci yarısında
ortaya çıkan korkunç rüyalardır. Gecede birden fazla olabilir. Kabus
sona erdikten sonra çocuğunuz uyanır ve kabusu size anlatabilir.
Çocuğunuz ağlayabilir korkulu olabilir fakat sizin yanında
olduğunuzun farkındadır. Kabusun ayrıntılarıyla hatırladığı için
yeniden uykuya dalması güç olacaktır. Kabuslarla nasıl başa
çıkabilirsiniz? Çocuğunuzun yanına olabildiğince çabuk gidin. Ona
yanında olduğunuz ve ona hiçbirşeyin zarar vermesine izin
vermeyeceğiniz konusunda güven verin. Kendini güvende hissetmesi
için küçük bir ışık yakmasına izin verin Çocuğunuz eğer çok
korkmuşsa onu rahatlatın ve sakinleştirin. Kabusların çocuk
tarafından gerçek sanıldığını aklınızdan çıkarmayın. Rüyasında neler
gördüğünü anlatmasını isteyin. Çocuğunuz sakinleştikten sonra tekrar
uyuması için onu cesaretlendirin.
Gece korkuları
Gece korkuları kabuslardan daha şiddetli ve korkutucudur. Ancak çok
sık görülmez. Genellikle oyun ve okul öncesi çocuklarda görülür.
Uykunun en derin dönemlerinde oluşur ve genellikle çocuk
uyandırılamaz. Gece korkuları kontrol edilemeyen ağlamalara
terlemeye titremeye, hızlı nefes almaya çığlık atmaya tekmelemeye de
yol açabilir. Çocuk hiçbir kimsenin kendi yanında olduğunu fark
edemeyebilir. Sizi fark edemez ve itebilir. Gece korkuları 45
dakikaya kadar uzayabilir ancak genellikle daha kısa sürer. Çocuk
tekrar uykuya dalmış gibi görülür ancak zaten hiç uyanmamıştır.
Genellikle stresli ve korkulu dönemlerde daha çok görülür ve çocuk
yaşadığı durumu hatırlamaz.
Öneriler
Böyle bir durumda sakin olmaya çalışın.
Çocuğunuzu uyandırmaya çalışmayın.
Kendisine zarar vermemesi için gerekli tedbirleri alın. Yataktan
dışarı çıkacak gibi olursa etrafını destekleyin.
Kısa bir süre sonra tekrar sakin bir şekilde uykuya dalacağını
unutmayın.
Gece korkularının her zaman önemli bir sorunu göstermediğini
unutmayın.
Gece korkuları genellikle okul çağında son bulur, devam ederse
doktorunuza danışın.
Uyurgezerlik ve uykuda konuşma
Gece korkularında olduğu gibi uyurgezerlik ve uykuda konuşma da
çocuk derin uykuda iken oluşur. Çocuk etrafındakilere cevapsızdır ve
genellikle uyandırılamaz. Uyansa bile olayı hatırlamaz genellikle
kendi kendilerine yataklarına geri dönerler. Uyurgezerlik ailesel
özellik gösterebilir. Büyük çocuklarda aynı gecede birkaç kez
tekrarlayabilir. Eğer bu konuda endişeleriniz varsa veya uzun süre
devam ederse doktora danışmalısınız. Öneriler
Çocuğunuzun kendini yaralamayacağı bir ortam hazırlayın.
Çocuğun evi terk etmemesi için dış kapıları kilitleyin.
Merdivenlere engel koyun.
Uyandırmaya çalışmayın yavaşça yatağına yönlendirin o yatağını
bulacaktır.
Uyurgezerlik ve uykuda konuşma da genellikle çocuğunuz fazla
yorulduğunda veya stres altındaysa oluşur. Çocuğunuzun düzenli
uyumasını sağlayarak uyurgezerlik ve uykuda konuşmayı
engelleyebilirsiniz ..
Diş gıcırdatma
Çocuklarda sık görülür, genellikle dişlere için zarar vermez.
Sıkıntı ve gerginlik ile ilişkili olabilir. kısa bir süre içinde
kaybolur. Bununla birlikte yeni bir stresli durumda tekrar ortaya
çıkabilir.
Çocuğunuzun uyku problemleri ile başa çıkmak zorlayıcı olabilir.
Çocuğunuz sizi bütün gece uyanık tuttuğu zaman altüst olmanız
kaçınılmazdır. Anlayışlı olmaya çalışın. Bazen özellikle de boşanma,
yeni kardeş, okul problemleri gibi stresli bir dönemde ebeveynlerin
verdiği olumsuz tepkiler problemleri daha da kötüleştirebilir. Eğer
problem devam ediyorsa çocuğunuzun uyumasına engel olan fiziksel
veya duygusal bir neden olabilir. Yardıma ihtiyacınız olduğunu
düşünüyorsanız bir uyku günlüğü tutun ve doktorunuzla sorunları
tartışın. Çoğu uyku problemlerinin sık görüldüğünü zamanın ve
doktorunuzun yardımı ile üstesinden gelebileceğinizi unutmayın.
Ana Sayfa
|
HASTALIKLAR
AKCİĞER HASTALIKLARI
KARACİĞER HASTALIKLARI
KALP VE DAMAR HASTALIKLARI
MİDE HASTALIKLARI
BEYİN VE SİNİR HASTALIKLARI
KULAK BURUN BOĞAZ HASTALIKLARI
GÖZ HASTALIKLARI
CİLT HASTALIKLARI
AĞIZ VE DİŞ HASTALIKLARI
EKLEM HASTALIKLARI
KADIN DOĞUM HASTALIKLARI
RUH HASTALIKLARI
KEMİK HASTALIKLARI
BAĞIRSAK VE ANÜS HASTALIKLARI
CİNSEL HASTALIKLAR
BESLENME HASTALIKLARI
KAN HASTALIKLARI
SOLUNUM HASTALIKLARI
HORMON HASTALIKLARI
ERKEK HASTALIKLARI
KAS HASTALIKLARI
ÇOCUK HASTALIKLARI
BÖBREK VE İDRAR YOLLARI
HASTALIKLARI
İLKYARDIM
|