|
Ergenlik Dönemi
::::::::::::::::::::::::
|
Ergenlik kızların yaşamı açısından vücutlarının küçük bir kız
çocuğundan kadın olmaya doğru değiştiği zamandır. Bunun yanında
ergenlik dönemi sonunda vücudunuz bebek yapabilecek özelliklere
sahip olur. Ergenliğe giriş için kesin bir zaman yoksa da genel
olarak kızlar 9-13 yaş arasında ve erkeklerden daha erken
ergenliğe girerler. Bu nedenle yaşamın bu döneminde kızlar
-erkekler kendilerini yakalayıncaya kadar- birkaç yıl
erkeklerden daha uzun ve daha olgundurlar.
|
Göğüsler
Kızların çoğunda ergenlik göğüslerin
büyümesi ile başlar. Göğüslerinizin büyüdüğünü meme uçlarının birisinin
veya her ikisinin üzerinde küçük ve hassas bir kabarıklık meydana
gelmesi ile fark edersiniz. Bu kabarıklık birkaç yıl içinde giderek
büyüyecektir. Başlangıçta bir göğüs diğerinden daha büyük olabilir ve bu
durum bazen göğüsler son şeklini alıncaya kadar sürebilir. Göğüsler
gelişmeye başlayınca sütyen takma ihtiyacı duyarsınız. Bazı kızlar
sütyeni ilk kez giydiklerinde heyecanlanırlar, çünkü bu kadın olmaya
doğru ilk adımdır! Bununla birlikte bazı kızlar (özellikle arkadaşları
arasında ilk kendileri sütyen taktığında) utanabilir. Sizin ilk sütyen
giymeniz toplum içinde büyümüş muamelesi görmenize neden olacak ve onlar
açısından bu durum utanma konusu değil sizin büyümenizden dolayı gurur
konusu olacaktır.
Saçlar
Ergenlikle birlikte genital bölgede
(bacaklarınızın arasında) yumuşak kıllar görünmeye başlayacaktır. Bu
kıllar daha sonra sık ve kıvrımlı hale gelecektir. Genital bölgedeki
kıllanma ile birlikte kol altlarında ve bacakların üzerinde de kıllar
görünecektir. Bir çok kadın bu kılları temizlemektedir. Bu işlemin tıbbi
bir nedeni yoktur-tamamen kişisel seçim konusudur. Traş etmeye karar
verirseniz bol miktarda sabun, su ile kadınlar için yapılmış temiz bir
jilet kullanmalısın. En iyisi kendinize ait bir jilet veya elektrikli
traş makinasının olmasıdır. Bu araçları asla arkadaşlarınız veya
ailenizden birisiyle paylaşmayınız.
Vücut
şekli
Zamanla kalçalarınız genişleyecek, beliniz
ise daralacaktır. Vücudunuz karın, kalça ve bacaklarınızda yağ
depolamaya başlayacaktır. Bu gelişme normaldir, çünkü böylece kadın
vücuduna özgü çizgiler meydana gelmektedir.
Vücut
ölçüleri
Kollarınız, bacaklarınız, elleriniz ve
ayaklarınız vücudunuzun geri kalan kısımlarına göre daha hızlı
büyüyecektir. Vücudunuzun geri kalan kısımları kol ve bacaklarınızdaki
büyümeyi yakalayıncaya kadar kendinizi biraz biçimsiz (hantal)
hissedebilirsiniz.
Deri
Deri ergenlikle birlikte daha yağlı hale
gelir ve daha çok terlediğinizi fark edersiniz, çünkü ter bezleri de
büyümeye başlamıştır. Derinizi her gün temizlemeniz gereklidir. Bunun
yanında koku ve ter ıslaklığını önlemek için deodarant veya ter etkisini
azaltan spreyler kullanabilirsiniz. Derinizi temiz tutma çabalarına
rağmen yine de yüzünüzde sivilceler olacaktır. Bu sivilceler akne olarak
isimlendirilir ve ergenlik dönemindeki hormonların yükselmesine bağlı
olduğundan normal kabul edilir. Bütün ergenlerde şu veya bu zamanda akne
olacaktır. Akneleriniz çok şiddetli ise bir doktora danışmanızda yarar
olabilir.
Menstürasyon
Kızların çoğunda 9-16 yaş arasında
menstürasyon (adet kanması) periyodu başlar. Ergenlik döneminde
yumurtalıklarda(overler) dişi döllenme hücreleri (ovum) olgunlaşır bu
hücreler cinsel birleşme ile kadın iç genital organlarına ulaşan erkek
döllenme hücresi (sperm) ile karşılaşırsa hamile kalınır ve bebek
meydana gelir. Bu sırada bebeğe hazırlık olarak rahim (uterus) iç
yüzeyinde kan hücrelerini de içeren kalın bir tabaka oluşur. Eğer ovum
sperm ile karşılaşmazsa uterustaki hazırlık gereksiz hale gelir ve bu
doku adet kanaması olarak vaginadan dökülür. Menstürasyon Periyodu her
ay benzer kanamanın olması ile karakterizedir. Bir kız çoçuğunda
menstürasyonun başlaması artık hamile de kalabileceği anlamına gelir.
Menstürasyon periyodu sırasında çamaşırlarınızın kirlenmemesi için
temizlik pedi veya tampon kullanmanız gereklidir. Bazıları ped, bazıları
ise tampon tercih ederler. Tampon ilk kez kullanılırken gevşemeli ve
tampon yavaşca vaginaya itilmelidir. Günümüzde kızların çoğu mini
pedleri tercih etmektedir. Menstürasyon periyodu genellikle 3-7 gün
sürmekte ve daha sonra 1-2 gün renksiz bir kanama devam edebilmektedir.
Bu normaldir. Periyod dışında kanama başlarsa çocuk hekimine başvurmanız
gereklidir.
Normal
menstürasyon periyodu sırasında yüzmek, ata binmek, veya jimnastik
yapmak gibi normal aktivitelerinizden vazgeçmenize gerek yoktur. Tam
tersine örneğin egzersiz krampların ve menstürasyona bağlı diğer
rahatsızlıklarınızın azalmasına yardım edebilir.
Menstürasyonun başlangıç döneminde bir çok genç kız daha sonraki
kanamalarının tam zamanında olacağını düşünürler, fakat nadiren böyle
olur. İlk yıl (belki daha uzun süre) içinde menstürasyon siklusu takvime
uymaz, bazen 3 hafta gibi kısa süre içinde bazen ise 6 hafta gibi uzun
bir sürede kanama olabilir. Bir süre sonra siklus düzene girecektir ve
kızların çoğunda her 3-5 haftada bir menstüral kanama olacaktır. Siklus
düzenli hale geldikten sonra da hastalık, stres altında kalmak, ağır
egzersiz, yetersiz beslenme veya bir şeylere çok sinirlenmek gibi
durumlarda menstürasyon aksayabilir. Doğal olarak bütün bu nedenlerin
yanında menstürasyon gecikmelerinde hamile kalınmış olabileceği akla
gelmelidir.
Bazı
çocukların menstürasyon kanamaları diğerlerinden daha ağır olabilir.
Fakat üzülmeyin, sağlığınızı etkileyecek kadar kanama olmaz. Vücudunuzda
5 litre kan vardır ve menstürasyon sırasında ancak 50-100 ml kan
kaybedersiniz. Bununla birlikte gerçekten ağır bir kanamanız olabilir (
günde 6-8 ped değiştirmeniz gerekebilir), bu durumda çocuk hekiminizle
görüşmenizde yarar vardır.
Menstürasyon periyodu sırasında, öncesinde veya sonrasında aşağıdaki
yakınmalar görülebilir:
Kramplar
Karında gaz birikmesi
Göğüslerinizde hassasiyet veya
şişkinlik
Baş ağrısı
Kendini kötü hissetme ve huzursuzluk
gibi ani duygusal değişiklikler
Depresyon
Yukarıdaki bulgular şiddetli olduğunda çocuk hekiminizle görüşmeniz
gereklidir. Çok kez kramplar ve diğer yakınmalarınız hafif olur ve
onları kontrol etmek kolaydır. Çocuk hekiminiz kendinizi daha iyi
hissetmeniz için size bazı ilaçlar ve egzersiz tavsiye edecektir.
Aşağıdaki bulgulardan birisi olduğunda ise mutlaka çocuk hekiminize
başvurmanız gereklidir.
Menstürasyon
periyodunuzda hastalık gibi bilinen bir neden olmaksızın ani
değişiklik olması
7-10 günden fazla süren çok ağır
kanama olması
Periyodlar arasında kanama olması
Menstürasyon başlangıcından sonraki
dönemde iki günden fazla süren şiddetli karın ağrısı olması
Hamile kaldığınız düşüncesi
Menstürasyon siklusunuzla ilgili
herhangi bir şeyin yanlış gittiğini düşünüyorsanız
Çocuk
hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapacak ve gerekiyorsa infeksiyon veya
başka sorunlar için bir kadın-doğum uzmanına girmenizi önerecektir.
|
