Tiroid
hücrelerine karşı vücudumuzun ürettiği antikorlar sonucu oluşan
tiroid iltihabına Haşimato hastalığı denir.
Tiroid
Antikoru Nedir?
Vücudumuzu mikroplara (bakteri, virüs vs) karşı koruyan bir sistem
vardır. Buna "bağışıklık sistemi" (immün sistem) denir. Bu sistem,
aynı sinir sistemi veya sindirim sistemi gibi bir sistemdir.
Bağışıklık sistemi, akciğer, kemik iliği, dalak ve karaciğerde
yerleşmiş bir grup hücreden oluşur. Bu hücrelerin ana görevlerinden
biri de mikroplarla savaşmak için antikor dediğimiz molekülleri
üretip kana vermektir. Üretilen bu antikorlar çok yararlıdır.
Ancak,
bağışıklık sisteminin “yanlışlıkla” veya "şaşırarak" ürettiği bazı
antikorlar (oto-antikorlar), tiroid hücrelerinde bulunan peroksidaz
enzimi ile tiroglobulin isimli moleküle karşı etkili olurlar.
Bunlara oto-antikor denilir. Bu antikorlar çok zaralıdır, çünkü
tiroid hücrelerine gidip yapışır ve onları "aynı bir mikropmuş" gibi
tahrip eder. Tiroi'de bir iltihabi durum ("tiroidit") ortaya çıkar.
Bu iltihap ve harabiyet sonucunda hormon üreten tiroid hücreleri
çalışamaz hale gelir, kandaki tiroid hormon (tiroksin) düzeyi düşer,
TSH düzeyi artar.
Bu
antikorların teşhiste en yaygın olarak kullanılanları anti-TPO
(anti-tiroid peroksidaz) ve anti-TG (anti-tiroglobulin)
antikorları olarak isimlendirilir. Bu antikorların ölçümü tiroid
hastalığının türünün anlaşılmasında ve "tiroidit" hastalığının (tiroid'in
iltihabı) tanısında çok önemli olabildiği gibi bu hastalığın daha
sonraki takibinde de kullanılmaktadır.
Oto-antikorlar Neden Yükselir? Tam
olarak bilinmiyor ancak tetikleyen faktörler sayılabilir. Üst
solunum yolu enfeksiyonu, ani yoğun üzüntü, gerekmediği halde
sürekli iyotlu tuz kullanımı suçlanan faktörler arasındadır. Antikor
yüksekliği, ailsel geçiş (genetik) göstermektedir.
Oto-antikorlar Ne Yapar? Bu
antikorlar yükselince, ya hastada hipotiroidizm (tiroid hormon
yetmezliği: örneğin Haşimato hastalığı) veya daha seyrek olarak
hipertiroidizm (zehirli guatr: örneğin Basedow Graves hastalığı)
oluşabilir. Oto-antikorları yüksek olanlarda tiroid'in papiller
kanseri daha sık görülmektedir.
Nasıl Tedavi Edilir? Sadece tiroid hormonu vermekle tedavi
tamamlanmaz, bir yandan da antikorları düşürecek tedavi de
uygulanmalıdır
