Kas krampları; ani başlayan ve kişiye
oldukça fazla acı veren kas kasılmalardır. Kramp giren uzvumuz
oldukça gergin ve dokunmaya karşı bile aşırı duyarlı olur. Kramplar
sadece yoğun egzersiz esnasında veya sonrasında meydana gelmez.
Şeker hastaları, böbrek hastaları, kalp damar hastalığı olanlar ve
gebeler de sıklıkla kramplardan şikayetçidir.
Kaslarımız yürüme, koşma, zıplama vb.
hareketleri yapabilmesi için, iskelet sistemine en çok yardımcı
olan, en önemli hareket sistemi organlarındandır. Vücudumuzun her
yanı kaslarla kaplıdır. Kollarımızın, parmaklarımızın,
bacaklarımızın, hatta iç organlarımızın çalışmasında bile, kaslar
önemli görevlerdedir. Kaslarımızın bazıları bizim isteğimiz ile
çalışırken, bazıları ise bizim isteğimiz dışında çalışırlar.
Bazen bir, bazen birden fazla kas demetinde birden görülebilen;
kısa, bazı durumlarda 10 dakikaya varan kasılmalara kramp ismi
verilir. Kas krampları genellikle yoğun egzersizler ve dinlenme
pozisyonlarında ortaya çıkar.
Sadece egzersiz sonrası olmaz
Kas krampları; ani başlayan ve kişiye
oldukça fazla acı veren kas kasılmalardır. Kramp giren uzvumuz
oldukça gergin ve dokunmaya karşı bile aşırı duyarlı olur. Kramplar
sadece yoğun egzersiz esnasında veya sonrasında meydana gelmez.
Şeker hastaları, böbrek hastaları, kalp damar hastalığı olanlar ve
gebeler de sıklıkla kramplardan şikayetçidir. Böbrek hastalarının
krampları diğerlerine göre daha şiddetli olabilir. Suni böbrek
tedavisi görenler, kanlarındaki kalsiyum miktarının azalması
nedeniyle şiddetli kramplar yaşarlar.
Çocuklarda da görülür
Yetişkinlerde daha sık görülen kramplar, çocuklarda özel durumlarda
görülebilir. Özellikle bulantı, kusma gibi hastalığa yakalanan
çocuklarda, aşırı sıcaklarda, kalsiyum eksikliklerinde, su kaybı ile
doğru orantılı olarak kas krampları da görülebilir.
Mineral eksikliği de etkiler
Kas kramplarında mineraller önemli yer teşkil eder. Magnezyum,
potasyum ve kalsiyum eksiklikleri kramplara zemin hazırlar.
Gebelik dönemlerinde de kramplara sıklıkla rastlanır. Özellikle
gebeliğin ilerleyen dönemlerinde, bebeğin de hızlı gelişme
göstermesi, toplardamar üzerindeki baskıyı artırır. Bu durum
gebelerde dolaşım problemlerine neden olur. Toplardamara artan
basının yanısıra kalsiyumdan fakir beslenme de gebelerde kramplara
neden olabilir. Özellikle bebeğin son aylarda kalsiyuma daha fazla
ihtiyaç duyması ve annenin de bu ihtiyaca yeteri kadar cevap
verememesi, gebelik kramplarını artırır. Kramplar genellikle
dinlenme pozisyonunda ortaya çıkar.
Kramplarda neler yapılabilir?
Kas krampı geçiren birine yapılabilecek en iyi yardım, öncelikle
yardım eden kişinin sakin olmasıdır. Gerilen kasları nedeniyle
dokunmaya karşı bile aşırı duyarlı olan hastaya nazik ve sabırlı
davranmak, hastanın yapacağınız yardıma sabır göstermesinde
önemlidir. Hastaya yardımcı olabileceğinizi söyleyin ve
rahatlamasına yardımcı olun.
Hastayı düz bir zemine yatırın. Bir elinizle kramp girmiş ayağı
diğer elinizle hastanın baldırını sıkıca kavrayın. Kramp giren ayağı
yavaşça eski haline getirmeye çalışırken (yukarı doğru kaldırırken )
baldırına da hafifçe baskı uygulayın. Bu sayede bacak ile ayak
arasında 90 derecelik bir açı oluşturmuş olacaksınız. Bir süre bu
pozisyonda durduktan sonra hastanın ayağını ileri ve geriye yavaşça
hareket ettirerek krampın azalmasına yardımcı olun.
Gebelik kramplarında da eşinizden yardım isteyerek aynı egzersizi
yapmasını isteyebilirsiniz.
Eğer sizin bacağınıza kramp girdi ise ve size yardım edecek biri
yoksa, ayağa kalkıp, ellerinizi sert bir yere dayayın. Kramp giren
bacağınızı bükmeden geriye doğru kaldırabildiğiniz kadar kaldırın.
Bir süre bacağınızı bu şekilde hareket ettirin. Diğer bacağınız ile
de yaylanma hareketi yaparak kramp girmiş bacağınıza yardımcı
olabilirsiniz.
Eğer deniz ya da havuzda kramp girmiş ise yapabileceğiniz tek şey
sakin olup, karaya doğru sırtüstü, kendinizi yormadan yüzmektir.
Panik yapmanız en çok kendinize zarar verir. Eğer suyun içinde
yanınızdaki arkadaşınıza kramp girdi ise siz suyun içinde
arkadaşınızın bacağını ovalayarak ya da hafif vuruşlar yaparak
rahatlatmaya çalışın. Krampların, kişiyi normalden daha fazla yorgun
düşüreceği unutulmamalıdır. Bu nedenle krampta azalma olmuyorsa
vakit kaybetmeden sırt üstü yüzerek karaya ulaşmaya çalışmak,
yapılacak en doğru hareket olacaktır.
Kramplardan uzak durmak için aşırı sıcak günlerde sıvı tüketimimize
önem vermeliyiz. Yaz günlerinde normalden daha hızlı sıvı
kaybedeceğinizden, bu dönemlerde daha fazla su, ayran ve meyve suyu
tüketmelisiniz. Asla alkol alarak denize girmeyiniz. Alkol kramp
riskinizi daha da artıracaktır. Tek başınıza kimseye haber vermeden
denizde açılmayınız. Gebelik döneminde tüketilen su ve süt miktarına
özen gösteriniz
