|
Beslenmenin 10 Altın Kuralı
::::::::::::::::::::::::
Beslenme yanlışlarınızın şişmanlık, hipertansiyon, koroner kalp
hastalığı, diyabet, kanser gibi 21. yüzyıl hastalıklarına yakalanma
olasılığınızı artırdığını gösteren kanıtlar çoğalıyor. Sorun sadece çok
yemekte veya aşırı miktarda gıda tüketmekte değildir. Yanlış besin
seçimleri yapmak da önemlidir.
YANLIŞ beslenmemizin pek çok nedeni var. Bunlardan ilki yaşam temposunun
müthiş hızlanması, bu hız ve telaş içinde beslenmenin ıskalanmasıdır.
Hızlanmış hayat, fast-food gıdaların tüketimini körüklüyor. Aşırı kalori
yüklü, vitamin, mineral, flavonoid, antioksidan ve posa fakiri fast-food
besinler ve atıştırmalar sağlığımızın canına okuyor.
REKLAMA KANMAYIN
Yoğun bir reklam bombardımanı tüketiciyi yanlış besin seçimlerine
yönlendirmede daha etkili hale geliyor. Reklamlarla tüketimi artan
yiyecekler elma, üzüm marul, lahana, fasulye veya bakla değil!.. Doymuş
ve trans yağlarla yüklü, şeker ve tuz deposu, kalori zengini, sağlığa
yarardan çok zarar getiren hazır-paketlenmiş besinlerin tüketimi,
reklamların etkisiyle daha da artıyor. Bu tür besinlerin renkli, parlak
ve etkileyici ambalajlarda sunulması ve oldukça çekici hale getirilmesi
de önemli bir etken. Özellikle atıştırmalık olarak pazarlanan gofret,
çikolata , bisküvi, şekerleme ve cipslerin isimleri de paketleri de
müthiş etkileyicidir.
LEZZET TUZAĞI
Yanlış besinlere yönelmenin arkasında başka faktörler de var. Bunlara
lezzet unsurunu da eklemek gerekiyor. Hazır gıda üreticileri,
ürünlerinde sağlıktan çok lezzet faktörüne önem veriyor. Bu ürünlerde
bol bol kullanılan "yağ, şeker ve tuz" üçlüsünün oluşturduğu lezzet
üçgeninin içine bir kez girdiniz mi çıkmanız oldukça güçtür. Bu
besinler, yağları, tuzları ya da ihtiva ettikleri şeker miktarları
yükseldikçe daha kolay satılıyor. Zararlı değilseler bile sağlığa
yararlı olmadıkları kesin olan bu tür besinlerin tüketimini arttıran
daha pek çok etken var: Bu ürünler doğal olanlara oranla çok daha kolay
bulunabiliyor ve çok daha ucuzlar. Bir simitten bile ucuza
alabileceğiniz gofretler, bisküvi ve cipsler her an her yerde kolayca
bulabiliyorsunuz. Üstelik bunları okul, işyeri veya köşe başlarındaki
paramatik kurgulu makinalardan kolayca temin etmeniz mümkün.
BESLENME EĞİTİMİ
Eğitim noksanlığı da önemli bir etken. Okullarımızda beslenme dersi yok.
Öğrencilerimize beslenmeyle ilgili herhangi bir eğitim verilmiyor. Tıp
fakültelerinde bile "beslenme-sağlık ilişkisi" yeteri kadar
öğretilmiyor. Kısacası ilkokuldan üniversite sonuna kadar eğitim
müfredatımız beslenme konusunu "es" geçiyor. Beslenme bilgisi ve bilinci
fakiri çocuklarımız ve gençlerimiz, anne baba, nine ve dedelerimiz
beslenmeyi sadece karın doyurmaktan ibaret bir süreç zannediyor.
SAĞLIK İÇİN BESİN
Lezzet odaklı beslenme eğilimi besinleri birer tatmin ya da keyif aracı
haline getiriyor. Sebze ve meyvelerin, tahılların, bakliyat grubunun
önemini yeteri kadar bilenimiz pek az. Besinleri sadece karın doyurmak,
enerji ihtiyacımızı karşılamak ve keyif almak-lezzet tatmak için
tüketiyoruz. Onların gelişmemizi, büyümemizi, kırılıp dökülen
yanlarımızı tamir etmemizi sağladıklarından da, yeni hücreler, dokular
üretmek, sağlığımızı koruyup güçlendirmek için kullandıklarından da (ne
yazık ki) habersiziz.
BESLENMENİN ANLAMI
Eğer sağlıklı ve kaliteli bir hayat sürmek istiyorsak işe nasıl
beslendiğimizi sorgulamakla başlamalıyız. Kilo fazlalığı ve
şişmanlıktan, kalp hastalığı, inme şeker ve tansiyondan korunmak,
kansere karşı güçlü bir koruma duvarı oluşturmak için buna mecburuz.
Doğru besinlere yönelmek, onları yeterli miktarda, dengeli oranlarda ve
uygun bir çeşitlilik zenginliği içinde tüketmek çok önemlidir. Sağlıkla
ve huzurla yaşlanmak istiyorsak karbonhidrat, protein ve yağları tanımak
ve onları uygun miktarlar ve oranlarda nasıl tüketeceğimizi bilmemiz
gerekiyor. Doğru protein, karbonhidrat ve yağların neler olduğunu
öğrenmemiz ihtiyacımızdan fazla enerji yüklenmememiz, antioksidan
vitamin, mineral ve posa zengini gıdalara yönelmemiz bir zorunluluk
haline geliyor. Beslenmek karın doyurmaktan daha fazla anlamlar taşıyan
sihirli bir kelimedir. Sağlığımızı yanlış kötü veya iyi yönde etkileyen
en önemli seçim yaşam tarzı seçimidir. Beslenmeyi ciddiye alın!
ÖNEMLİ BESLENME YANLIŞLARI
Kolalı, meyveli ve şekerli içecekleri fazla tüketmek
Hazır tatlı-tuzlu-yağlı atıştırmaları sık yemek
Doymuş yağların (margarin, tereyağı ve diğer hayvansal yağlar) yoğun
olduğu besinlere yönelmek
Tuz ve şeker yüklü gıdalara ağırlık vermek
Fast-food ürünlere (burgerler, patates kızartması) öncelik vermek
Aşırı miktarda besin tüketmek
Tek yönlü beslenmek
Öğün atlamak
DİKKAT...
Beslenirken bunları unutmayın
1- Ne zaman nerede ve ne yiyeceğinizi şansa bırakmayın. Düzgün bir yeme
düzeniniz olsun.
2- Yiyeceklerinizin enerji miktarlarını dikkate alın. Aşırı kalori yüklü
gıdalardan uzaklaşın.
3- Tuzlu, yağlı ve şekerli gıdalardan uzak kalın.
4- Doğal besinleri tercih edin. Hazır gıdaları seçerken etiketlerini
(içeriklerini ve son kullanım tarihlerini) dikkatle inceleyin.
5- Sofradan doymadan kalkmayı alışkanlık haline getirin.
6- Aşırı gıda tüketmeyin. Fazla yemenin 21. yüzyıl hastalıklarını
hazırlayan iki temel faktörden biri olduğunu (diğeri hareketsizlik ve
tembelliktir) unutmayın.
7- Ana ve ara öğünleri atlamayın. Ara öğünlerde sağlıklı atıştırmalar
tüketmeye özen gösterin.
8- Diyet tuzaklarına yakalanmayın. Diyette olmaktan, diyet yapıp
zayıflamaktan, özel diyetlerle form tutmaktan fayda ummayın. Bugün, bu
hafta veya bu ay "diyette olma"nın bir başka gün, hafta veya ayda "diyet
yapmamak" anlamına geldiğini hatırlayın.
9- Yatağa girerken veya gece uyanınca bir şeyler atıştırmayı bırakın.
10- Stresli, endişeli, üzgün veya kızgınsanız yemeğe başlamayın.
Prof. Dr. Osman MÜFTÜOĞLU
Ana Sayfa
evde bakım
hastalıklar
cinsel pozisyonlar
klasik müzik
ishal
şizofren
varis
astigmat
bulaşıcı hastalıklar
gebelik belirtileri
gebelikte beslenme
gebelikte cinsellik
evlilikte cinsellik
Hemşire Forma
Türkü Dinle
Cinsel Sorunlar
Estetik Ameliyatlar
Selülit
Solaryum
Botoks
Varis
Parfüm
Makyaj
Cilt bakımı
Becayiş
sağlık personeli
sağlık
kalori cetveli
hamilelik
ilkler
|
|