|
Tetenoz Difteri ve Zatüre Aşıları
::::::::::::::::::::::::
Tetanoz
Clostridium tetani’nin toksininin sinir
sistemine yaptığı hasardan kaynaklanan kas spazmlarıyla karakterize ölüm
riski yüksek bir hastalıktır. Genellikle yaralanmalardan sonra oluşmakla
birlikte, damar yoluyla kullanılan ilaç alışkanlığı olan özellikle eroin
kullananlarda ortaya çıkabilir. Ölüm oranı % 50-60 olup, ölümler
genellikle 10 gün içerisinde olur.
Korunma
aşılamayla sağlanabilir. Pasif ve aktif bağışıklama iki şekilde
yapılır.Aktif bağışıklama hastalığın önlenmesinde en etkili koruma
yöntemidir. Pasif bağışıklama daha ziyade tedaviye yöneliktir. İlk
bağışıklaması tamamlanmış kişilerde 5-10 yılda bir rapel doz yapılır. 1
doz aşı 1 ml dir ve kas içine uygulanır.
Difteri
Hastalık etkeni Corynebacterium diphteria
bakterisidir. Disfteri basili daha çok mukozalar ve en çok üst solunum
yolu ile farinks mukozasına yerleşir. Genel belirtiler difteri basilinin
salgıladığı toksinin kana karışması sonucu ortaya çıkar. Daha çok
çocuklarda görülür ve yaşla birlikte görülme sıklığı azalır.Korunma aşı
ile sağlanır.
Aşı
Yapılması gereken durumlar
Bütün genç erişkinlerin (18-25 yaş arası )
difteri-tetanoz aşısına karşı çocukluktaki aşılamalarının yapılmış
olması gereklidir. Bu durumda tek doz Difteri-tetanoz aşısı 10 yıl
korur. Tekrar dozları 10 yıl arayla uygulanır. Çocukluktaki uygulamanın
tamamlanamadığı durumlarda 1 ay arayla iki doz 0 5 ml difteri-itetanoz
aşısı uygulanır ve 10 ay sonra 3. doz uygulaması önerilir.
Ek doz
10 yıl ara ile yapılır. Erişkin aşılamasında son yıllarda önerilen
önemli bir değişiklik ilk bağışıklamayı ve 10-20 yaş arasında 4. doz
aşısını yaptırmış kişilere 10 yaş civarında tek doz difteri-tetanoz
aşısı rapelinin aşılaması açısından yeterli olacağıdır.
Bu
uygulama her 10 yılda bir rapel uygulamayı kıyasla oldukça pratik
görülmektedir. Difteri-tetanoz aşısının erişkinde kullanılan rapel
dozunda, difteri toksoidi ilk bağışıklama dozundan azdır. Bir doz aşı 2
LF difteri. 40 I.U tetanoz toksoidi içerir. Çocuklarda kullanılan aşı
erişkinlerde kullanılmaz.
Difteri-tetanoz aşısı inaktif bir aşıdır.
Kesinlikle dondurulmaz, 4-8 derece sıcaklıkta saklanır. Kullanılmada
hemen önce çalkalanmalıdır. .Aşı kas içi, deri altına uygulanır. Bir doz
aşı 0.5 ml dir.
Zatüre(Pnömokok) Aşısı
Aşı Yapılması
Gereken Durumlar
S.pneumonie ile oluşan solunum yolu
enfeksiyonları,menejit, bamkeriyemik ataklara karşı bağışıklılık
sağlar.AIDS, nefrotik sendrom,organ transplantasyonu yapılanlar,
bağışıklık baskılayıcı tedavi görenler, böbrek yetmezliği olanlar,
sistemik lupus eritematozuz (SLE),romatoid artrit,alkolizm,bunama,diabet
ve kalp yetmezliği ve kronik solunum yolu hastalıkları (kronik
obstruktif akciğer hastalığı gibi) olanlara aşı önerilir.
Aşı
Yapılması Sakıncalı Durumlar
Daha önce pnömokok aşısı uygulananlarda
ciddi reaksiyon görülenlere aşı yapılmamalıdır. Son beş yıl içinde
pnömokok aşısı yapılanlara aşı uygulanmaz.
Yan
Etkiler
Ender olarak aşı yerinde kızarıklık,
ağrı, şişlik meydana gelebilir,hafif ateş görülebilir.Çok ender olarak
üşütme,iştah kaybı,baş ağrısı olabilir.Alerjik reaksiyonu olan kişilerde
aşırı hassasiyet reaksiyonuna rastlanır.
Aşı çok gerekli olmadıkça gebe
kadınlara uygulanmamalıdır.Aşı 5 yıl süre ile bağışıklık sağlar.Nefrotik
sendromlular gibi yüksek riskli grupta 5 yıl sonra bir doz rapel
önerilir.
Aşı 2-3
oC derecede saklanmalıdır.Aşı dondurulmamalıdır.Deri altı ve kas içi
uygulanır.Bir doz aşı 0.5 ml’dir
TABLO : Sağlıklı Yetişkinlerde Sık
Kullanılan Aşı Takvimi
|
Aşı |
Aylar |
|
|
|
Hepatit B |
0,1 |
6
|
5. Yıl ****
|
|
|
0,1,2 |
12 *
|
5. Yıl ****
|
|
Grip(İnfluenza)
|
Tekdoz |
Her Yılsonu |
Sonbaharda |
|
Difteri |
0,1 |
12 **
|
|
|
Pnömokok |
Tekdoz |
|
5 Yıl *** |
* Rapel
** Uygun primer
bağışıklama yapılanlarda tek doz Tetanoz Aşısı
*** Raple 5 yıldan
önce önerilmez.Sadece yüksek riskli gruba yapılır.
**** Ortalama kan
titresi >10 IU olan yüksek gruplarda
|
